Please assign a menu to the primary menu location under menu

“Nào mình cùng fika nhé!” *

Fika ở Thụy Điển không đơn thuần là việc uống cà phê! Nó gói gọn trong đó cả một nghệ thuật giao tiếp xã hội và hưởng thụ cuộc sống ở vương quốc êm đềm này.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Tina Stafrén/imagebank.sweden.se

Lưu ý: Bài viết đã đăng trên tạp chí Travellive số tháng 03/2015 với tựa đề “Fika – Điều khiến người Thụy Điển khác biệt”.

Nhắc đến hai từ Thụy Điển, chắc hẳn bạn sẽ nghĩ ngay đến những cái tên quen thuộc làm nên “thương hiệu” của đất nước này trong mắt bạn bè quốc tế: ban nhạc lừng danh ABBA, thương hiệu nội thất IKEA, hãng xe Volvo nổi tiếng về độ an toàn gần như tuyệt hảo, hay cả những phát minh thời công nghệ như Skype và Spotify…

Thế nhưng, bạn có biết đến một lối sống rất thú vị khác làm nên sự khác biệt đặc trưng của Thụy Điển so với những quốc gia Scandinavi láng giềng? Đó chính là fika!

Để có thể giải thích fika là gì, trước hết cho tôi có vài dòng dông dài về lối sống lagom của người Thụy Điển. Lagom là một tính từ dùng để chỉ sự vừa phải, không quá nhiều mà cũng chẳng quá ít. Thật khó để có thể chuyển tải hết ý nghĩa của từ lagom sang bất kỳ thứ tiếng nào khác.

Người Thụy Điển dùng lagom như một kim chỉ nam chung cho cả dân tộc, hình thành nên phong cách sống, ứng xử, giao tiếp, và thậm chí cả ẩm thực của riêng mình. Họ không quá lạnh lùng như người hàng xóm Phần Lan. Lối sống của họ cũng chẳng hề gấp gáp như người Na Uy ở ngay bên cạnh. Và tất nhiên, họ cũng không quá lười biếng như người láng giềng Đan Mạch ở phía Nam, vốn nổi tiếng với biệt danh “nước Ý của phương Bắc”.

Chính vì lối sống hết sức lagom ấy, Thụy Điển là quốc gia duy nhất ở Bắc Âu có hẳn một phong cách thưởng thức cà phê cho riêng mình – fika.

Nao minh cung fika nhe_01

Tina Stafrén/imagebank.sweden.se

Muôn vẻ fika

Trước hết, tôi phải nói với bạn rằng fika của người Thụy Điển không chỉ đơn thuần là việc… thưởng thức cà phê! Fika gói gọn trong đó cả một nghệ thuật giao tiếp xã hội và hưởng thụ cuộc sống ở vương quốc êm đềm này.

Không giống như cách người Mỹ thưởng thức những ly cà phê giấy tiện dụng takeaway, cũng không câu nệ quá nhiều lễ nghi như nghệ thuật trà đạo của xứ Phù Tang, fika có thể được xem là một sự dung hòa hoàn hảo giữa hai thái cực ấy. Một cách rất lagom, rất Thụy Điển.

Nói cách khác, bạn không thể gọi một ly cà phê Starbucks takeaway mà bạn vội vàng thưởng thức khi đang rảo bước trên phố là fika. Và đương nhiên, lối sống công nghiệp của người phương Tây cũng khó cho phép bạn có dư giả thời gian để ngồi thiền bên tách trà nghi ngút khói, mặc cho gió thoảng mây bay được. Thú vị thay, con cháu của người Viking lại có thể kết hợp được cả hai điều ấy vào một từ fika đơn giản.

Đến Thụy Điển, bạn sẽ có thể nghe, thấy, và cảm nhận bầu không khí fika ở khắp mọi nơi. Từ những hiệu cà phê sang trọng đặt trong lòng những khách sạn đắt tiền ngay trung tâm thành phố cho đến những quán cà phê nằm khuất sau những con phố hẹp như ngõ hẻm ở Việt Nam mà chỉ có dân địa phương mới biết; từ những ngày hè nắng ấm đến những chiều đông mịt mù mưa tuyết, thậm chí từ nhà ra đến công sở… đâu đâu cũng có fika.

Nao minh cung fika nhe_02

Ulf Lundin/imagebank.sweden.se

Nếu được mời đến chơi nhà một người bạn Thụy Điển, chắc chắn bạn sẽ được thưởng thức fika tại gia cùng những món bánh ngọt thơm lừng cho chính tay chủ nhà nướng.

Trong các công ty ở Thụy Điển, những phút giải lao ngắn ngủi trong giờ làm việc cũng chính là những lúc bạn nên fika với đồng nghiệp để thắt chặt thêm các mối quan hệ công sở vốn khá lỏng lẻo ở đất nước nổi tiếng về tính cá nhân này.

Thậm chí một anh chàng nhút nhát có thể dùng cái cớ “Đi fika nhé!” để hẹn hò người con gái anh thầm thích từ lâu nhưng chưa dám ngỏ lời. Người Thụy Điển có hàng tá lý do để có thể fika như thế.

Lịch sử cà phê ở Thụy Điển

Ngược dòng lịch sử, cà phê được du nhập vào quốc gia Bắc Âu này từ thế kỷ XVII, nhưng đến tận thế kỷ XVIII, nó mới trở thành thứ thức uống đặc trưng cho giới quý tộc và trưởng giả thời bấy giờ.

Đáng tiếc thay, Vua Gustav đệ Tam lại không hề thích món thức uống ngon tuyệt này mà trái lại, ông còn ban hành rất nhiều luật lệ hà khắc chống lại việc tiêu thụ cà phê trong nước, bao gồm sưu cao thuế nặng, phạt tiền những ai dám… cả gan uống cà phê, thậm chí là tiến hành lùng sục khắp nơi trong vương quốc để… tịch thu những bộ dụng cụ pha chế cà phê của người dân!

Vậy nhưng, có lẽ những tín đồ của món thức uống này đều đã biết rõ, rằng một khi đã quen thuộc với cà phê thì khó có cách nào có thể từ bỏ được sức hấp dẫn của nó. Chỉ một làn hương thơm cà phê thoảng trong không khí cũng đủ để khiến bạn cảm thấy từng mạch máu nhỏ trong cơ thể đang căng lên vì caffein rồi.

Nao minh cung fika nhe_04

Tove Freiij/imagebank.sweden.se

Và đặc biệt, trong cái lạnh tê buốt của những ngày cuối đông ở vùng bờ biển phía Tây Nam Thụy Điển, giữa trời mùa đông mưa tuyết trắng đến nao lòng, không có gì tuyệt vời hơn cảm giác bước vào một tiệm bánh ngọt nhỏ (konditori) trong lòng phố xá, gọi một tách cà phê đen nóng, áp tay vào ly để thấy hơi ấm lan đi như thể nắm tay người tình.

Ngày nay, ở khắp mọi nơi trên đất nước Thụy Điển, fika trở thành một nét văn hóa không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Bên cạnh cà phê, các loại bánh ngọt dùng để ăn kèm với fika cũng thú vị không kém. Tất cả được gọi chung là fikabröd, có nghĩa là bánh dùng để ăn khi thưởng thức fika. Tuy nhiên, loại bánh ngọt được ưa chuộng hơn cả là bánh quế cuộn kanelbullar. Kanelbullar nổi tiếng đến mức người Thụy Điển dành hẳn ngày 4 tháng 10 hằng năm làm “Ngày bánh quế” của quốc gia!

Nao minh cung fika nhe_03

Magnus Carlsson/imagebank.sweden.se

Ngoài ra, gần dịp Lễ Ánh Sáng Santa Lucia (diễn ra vào giữa tháng 12), người ta sẽ thay bánh quế bằng bánh nghệ nhân nho khô lussebullar vàng ruộm, thơm nức mùi nghệ tây và nho khô nướng. Còn sắp tới đây, khi cả châu Âu nói chung và Thụy Điển nói riêng đang chuẩn bị bước vào mùa chay trước Lễ Phục Sinh, món bánh nướng phồng phủ kem tươi semlor lại đang được chuộng hơn cả.

Ngoài những đại diện tiêu biểu cho thói quen thưởng thức và kết hợp fikabröd theo mùa như thế, hẳn nhiên người ta còn có rất nhiều lại bánh ngọt khác để cùng thưởng thức với fika, nhưng tôi xin hẹn bạn vào một dịp khác để kể về những món bánh ngon tuyệt vời ấy.

Nao minh cung fika nhe_05

Jakob Fridholm/imagebank.sweden.se

Chị bạn của tôi, một cô gái Hà Nội gốc, khi ở Việt Nam vốn chỉ quen uống trà mạn Thái Nguyên, sau hơn sáu tháng sống và học tập ở Thụy Điển, cũng đã trở thành một tín đồ của fika lúc nào không hay.

Thậm chí cả những người Thụy Điển vốn đã quen với fika từ bé, mỗi khi nói về thú vui fika ngoài trời trong một ngày hè trời xanh ngắt không một gợn mây, tôi thấy ánh mắt họ như reo lên một niềm hân hoan hệt như trẻ con được cho kẹo. Niềm vui ấy có thể ngay lập tức được lan tỏa ra không gian xung quanh chỉ bằng một câu rủ rê đơn giản: “Nào, mình cùng fika nhé?”

Save

Một số website cần thiết cho chuyến đi của bạn

  • Đặt phòng tại Booking.com hoặc homestay và dịch vụ trải nghiệm tại Airbnb.com.
  • Tìm chuyến bay thích hợp với Skyscanner.
  • Đặt vé vào cổng, vé skip the line, vé tổng hợp tại Tiqets.
  • Đặt các tour trong ngày có xe đưa rước, tour có hướng dẫn viên (tiếng Anh) và các landtour châu Âu tại Get Your Guide hoặc Viator.
  • So sánh giá vé và tìm kiếm phương tiện đi lại ở châu Âu tại Omio.com (GoEuro trước đây).

Chúc bạn một chuyến đi thật nhiều niềm vui và trải nghiệm thú vị!

Share this article
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Related posts

6 Comments

  • Em chào chị Quyên,

    Em đang học tập tại Lund, Thụy Điển. Em có theo dõi các bài viết của chị từ lâu, gần đây mới tìm ra bài viết về Fika, thấy hay quá nên em định chia sẻ lại. Nếu chị đồng ý, em xin phép được chia sẻ trên trang fallinfika và facebook Fall in Fika, dẫn nguồn đầy đủ ạ.

    Em cảm ơn chị Quyên!

    • Chào bạn,

      Bạn cứ share thoải mái & dẫn nguồn là được. Nhân tiện mình đọc blog của bạn và thấy rất hay, nhưng tìm hoài không ra… tên thật để tiện xưng hô 🙂

    • Em tên là Hà Trang Vân ạ!
      Em có hỏi chị về việc học ở Thụy Điển để apply hồi năm 2015 đó. Hồi đó chị có bảo em tìm hiểu kỹ từng trường, từng khoa rồi chọn, sau đó em đã đọc rất kỹ và quyết định chọn Lund ạ 😀

    • Ôi, thiệt tình là chị khg nhớ đâu, vì cũng có nhiều bạn ib chị hỏi thăm học bổng, với lại c cũng “quy ẩn” FB hơn 1 năm rồi. C coi blog em thấy giờ em đang học ở Lund, tự nhiên thấy nhớ lại thời SV của mình ghê! Enjoy nhé em! Có dịp c cũng muốn ghé xuống Lund chơi, mình fika nhé 🙂

    • Dzé máy bay đâu cỡ 6000 mấy 7000 đó. 3 đứa bay mỗi đứa hùn tao 1000 đi, phần còn lại tao lo, hè này tao về uống cà phê với tụi bay, hehehe!

Leave a Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.