Please assign a menu to the primary menu location under menu

Đọc bài viết bằng tiếng Anh.

Lưu ý: Bài viết đã được đăng trên tạp chí Vietnam Travellive số tháng 07/2015 với tựa đề
“Cùng người Na Uy vào rừng tắm nắng hè”.

Vào những ngày mùa xuân, khi người dân các nước châu Âu nói chung và Bắc Âu nói riêng đã quen dần với múi giờ mùi hè thì cũng là lúc người ta rục rịch chuẩn bị cho chuyến đi nghỉ dài ngày ở những ngôi nhà gỗ truyền thống được xây cất đơn sơ, nằm sâu trong những khu rừng thông lạnh lẽo của phương Bắc.

Những ngôi nhà ấy thường đơn giản hết mức có thể, chỉ bao gồm một nhà bếp nhỏ với vài thứ vật dụng tối thiểu, phòng ngủ với những tấm chăn bằng lông thú, và chắc chắn không thể thiếu một chiếc lò sưởi kiểu xưa đặt trong nhà, suốt ngày bập bùng ánh lửa ấm áp.

Theo phong cách nhà mùa hè truyền thống, phòng vệ sinh là một căn buồng nhỏ đặt cách xa ngôi nhà chính, và hoàn toàn không có sự xuất hiện của những tiện nghi đến từ thế giới hiện đại. Những ngôi nhà ấy trong tiếng Na Uy được gọi là hytte.

Hytte ở Na Uy là món bất động sản có tính “cha truyền con nối”. Khoảng một thế kỷ trước, khi đa phần người dân Bắc Âu sống chủ yếu vào nghề mộc, đánh bắt hải sản, làm nông, và những nghề lao động dựa vào sức khác, việc tự tay xây một ngôi nhà bằng gỗ không quá khó đối với những người đàn ông lực lưỡng. Họ có thể tự tay mình dựng lên một căn hytte nhỏ xinh, được sơn màu đỏ phù sa, xanh cổ vịt, hoặc màu vàng nghệ truyền thống, để mỗi mùa hè có thể dẫn cả gia đình đến đó và sống cùng thiên nhiên.

Một căn nhà gỗ hytte ở Na Uy thường sẽ trông như vầy vào mùa hè…

Ban ngày, những người phụ nữ sẽ ở nhà làm bánh mì, nấu ăn, trong khi cánh đàn ông sẽ vào rừng săn sơn dương hoặc tuần lộc cho bữa tối. Lũ trẻ có cả ngày lang thang trong rừng, đi men theo những lối mòn nhỏ mà chúng đã thuộc nằm lòng mọi khúc quanh để hái những loại dâu mùa hè mọng nước hoặc những cây nấm mỡ màng sau cơn mưa.

… hoặc ngập tuyết như thế này vào mùa đông!

Khi người cha già yếu, ngôi nhà mùa hè này sẽ thuộc về quyền sở hữu của những đứa con, và vòng tròn ấy cứ tiếp nối đến tận hôm nay. Tuy nhiên, việc sở hữu một căn hytte ở Na Uy là niềm mơ ước của rất nhiều người dân, và chính quyền các thành phố lớn bắt đầu nghĩ đến việc cho xây cất những khu nhà mùa hè nhỏ nằm ở các vùng ven thành phố.

Những khu nhà này thường nằm ở gần những khu rừng hoặc các hồ nước tự nhiên, xe hơi không thể vào được, và tất cả mọi giao tiếp với thế giới bên ngoài đều được giới hạn ở mức tối thiểu. Thật khó tin khi Kolonigahen – khu hytte thu nhỏ nổi tiếng ở Oslo, lại có thể mang đến cho tôi những trải nghiệm thật nhất về nhà nghỉ mùa hè ở Bắc Âu ngay giữa lòng thủ đô rộn rã.

Cách trung tâm Oslo khoảng nửa tiếng di chuyển bằng xe điện ngầm, Kolonihagen nằm lọt thỏm giữa một khoảng rừng thưa và cách đó không xa là hồ Sognsvann, một trong những hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Oslo. Vào mùa hè, người dân có thể chèo thuyền ra giữa hồ để câu cá hoặc bơi lội thỏa thích. Bao quanh hồ nước là những lối mòn nhỏ dành cho những ai thích đi bộ để rèn luyện cơ thể, và cơ man là những thảm cỏ tự nhiên xanh mướt, rất thích hợp cho những buổi dã ngoại ngoài trời.

Bắt đầu từ khoảng tháng Năm, tháng Sáu hằng năm, dân tình Oslo lục đục tìm cách thu xếp công việc để kéo nhau về đây nghỉ dưỡng. Do vẫn nằm trong thành phố nên việc học hành của lũ trẻ con hoặc công việc của người lớn vẫn không bị ảnh hưởng nhiều. Những ngôi nhà mùa hè vốn quanh năm yên ắng, nay lại bắt đầu rục rịch chào đón một mùa hè rực rỡ.

Những người “hàng xóm mùa hè” bắt đầu cùng nhau trang trí lại mảnh vườn, quét dọn lá vàng ở những lối đi chung, sửa sang lại xích đu, cầu tuột ở công viên cho đám trẻ. Họ nói cười và trò chuyện rôm rả, trái ngược hẳn với vẻ lạnh lùng và lãnh đạm cố hữu của dân Bắc Âu mà tôi thường thấy.

Thay vì phải… nướng bánh mì và săn tuần lộc như những người Na Uy xưa, ngày nay, người ta có thể mua sẵn thức ăn từ siêu thị và để trữ trong tủ đông suốt một tháng trời, tránh tối đa việc xuống phố trong thời gian nghỉ mát.

Khi nói đến hytte ở Na Uy, chắc chắn tôi sẽ phải nhắc đến thú vui làm vườn của người dân xứ tuyết. Vì mùa hè và ánh nắng là hai điều xa xỉ đối với dân Na Uy nói riêng và các nước Bắc Âu nói chung, họ yêu quý mùa hè đến mức có thể bỏ ra cả ngày trời trong vườn, vừa để tận hưởng hai món quà ấm áp này, vừa để chăm sóc mảnh vườn yêu quý của họ.

Một góc khu vườn mùa hạ như vầy là đủ để cả nhà tụ tập ăn uống tưng bừng.

Mảnh vườn của người dân ở đây rất đa dạng. Ngoài táo, những nhà hàng xóm xung quanh còn trồng cả lê, cherry và dâu tây nữa. Vào mùa hè, những cây táo lùn đã bắt đầu sai quả. Những trái táo chín mọng đỏ au, nặng trĩu, làm oằn cả cành cây xuống tận sát đất, và như thế chúng tôi chỉ việc đưa tay ra hái.

Bên cạnh những cây thân mộc kể trên thì các loại dâu và hoa luôn được ưa chuộng. Loại hoa yêu thích của người dân ở đây là thược dược, cẩm tú cầu, và một loại hoa Bắc Âu với tên gọi hết sức dễ thương: “Hãy hôn em qua cánh cổng hàng rào” (kyss meg over gjerdet trong tiếng Na Uy, cutleaf coneflower trong tiếng Anh).

Đây là hoa “hãy hôn em qua cánh cổng hàng rào”

Hoa có màu vàng rực rỡ như hướng dương, và thường được trồng ngay sát hàng rào, rồi mọc vươn ra ngoài lối đi, đung đưa trong gió, như thể lời nũng nịu của cô gái với người yêu, rằng hãy hôn em thật dịu dàng, qua cánh cổng hàng rào đóng kín, vụng trộm như thể sợ bố mẹ cô sẽ phật ý khi thấy cô con gái mới lớn đã chớm biết vương tơ lòng.

Ở Na Uy, thiên nhiên thuộc quyền sở hữu của toàn dân. Bạn hoàn toàn có quyền đi dạo trong rừng, bơi lội trong hồ, cắm trại trên cánh đồng hoang… mà không cần phải xin phép bất kỳ một ai. Và vì thế, Sognsvann trở thành một địa điểm lý tưởng để hòa mình vào làn nước trong lành và mát lạnh, xua đi cái nóng của mùa hè.

Hồ Sognsvann sau cơn mưa

Nếu có điều kiện, bạn hoàn toàn có thể câu cá trong hồ, nhưng phải tuân theo một số quy tắc như không được câu cá con, chỉ được câu đúng số lượng cá được cho phép, không được dùng lưới để đánh bắt số lượng lớn…

Vào thời gian này trong năm, lúc nào bạn cũng có thể bắt gặp một vài chiếc thuyền câu bé tẻo teo đang nằm im bất động, soi bóng xuống mặt hồ trong xanh in bóng mây trời, mặc cho ngoài phố xá tấp nập kia, dòng đời cứ chảy trôi.

Ngày nay, người dân Na Uy vẫn giữ thói quen đi đến ngôi nhà mùa hè trong rừng của họ để trốn tránh thành phố. Dù cho rất nhiều truyền thống đã mai một ít nhiều như việc bếp núc của phụ nữ và săn bắn thú rừng của cánh đàn ông, nhưng thói quen trekking đường rừng, thưởng thức mùi thơm dễ chịu của gỗ thông thoang thoảng trong không khí, hay hít căng lồng ngực mùi ngai ngái của đất ẩm sau cơn mưa hè, hái quả mọng mọc dại ven đường và rất nhiều thú vui mùa hè khác thì vẫn còn đó, được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác như một thứ tài sản tinh thần quý báu của con cháu người Viking.

Có lẽ vì thế mà ở các nước vùng Scandinavia, rất nhiều người có họ là tên địa danh nơi cha ông họ sở hữu một ngôi nhà trong rừng. Vì quá yêu quý ngôi nhà mùa hè ấy, người ta không ngần ngại đổi cả họ của mình để chứng tỏ tình yêu giản dị mà nồng nàn này.

Tình yêu mùa hè, yêu cả ngôi nhà gỗ đơn sơ, mộc mạc, yêu thêm mảnh vườn con con với đủ thứ hoa cỏ lạ kỳ, yêu thiên nhiên qua từng chi tiết nhỏ nhặt đã góp phần tạo nên văn hóa hytte ở Na Uy nói riêng và Bắc Âu nói chung.

Cũng giống như văn hóa fika của người Thụy Điển mà tôi đã từng kể cho bạn nghe không lâu trước đây, tình yêu hytte cứ lấp lánh trong ánh mắt của mọi người dân Bắc Âu mỗi khi mùa hè chuẩn bị chạm đôi môi ngọt ngào vị dâu rừng và hương cỏ ngát của mình vào thành phố.

Trong công sở, người ta đã rục rịch lên lịch xin nghỉ phép để chuẩn bị cho chuyến nghỉ dưỡng đáng mong đợi nhất trong năm. Để rồi mỗi mùa hè trôi qua, tình yêu ấy lại càng thêm đong đầy trong tâm trí, trái tim, và cả ánh mắt của dân tình Bắc Âu mỗi khi một mùa hè rực rỡ lại đến.

Táo trong vườn nhà ai đã chín đỏ

(Bài viết được biên vào tháng 03/2015 ở Göteborg, Thụy Điển, sau một mùa hè 2014 tôi đã trải nghiệm chút không khí hytte ở Na Uy. Ở thời điểm hiện tại, tôi đang sống ở ngoại ô Oslo, rất gần với những khu vực có nhà hytte tại đây. Ngay ngoài cửa sổ nơi tôi đang ngồi đánh máy là 2 cây táo trái đang lớn từ từ. Cành cây với cái xích đu gỗ, có lẽ mùa hè này chồng tôi sẽ gắn cho con…)

Comments

comments

The author: Misa Gjone

Chào bạn! Quyên là người Sài Gòn, đã kết hôn và hiện đang sống cùng gia đình ở ngoại ô Oslo, Na Uy. Tôi là chủ nhân và là tay viết chính tại Blog du lịch của Quyên.

Leave a Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.